کد جست و جوی گوگل

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

فیزیوتراپی و کاربردهای آن

برچسب‌ها: فیزیوتراپی, کنترل حرکت, اختلالات حرکتی, حرکت درمانی, توانبخشی

نوشته شده توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار در ساعت 20:10 | لینک |

چهارشنبه بیست و ششم بهمن 1390

فیزیوتراپی (Physiotherapy) عبارت است از درمان فیزیکی یا جسمی که توسط فیزیوتراپیست انجام می گیرد. فیزیوتراپیست ازطریق عوامل فیزیکی و مکانیکی، کاربرد تکنیک های خاص و تمرینات طبی با آگاهی از آناتومی عضلات و مفاصل، فیزیولوژی اعصاب، حرکت شناسی و الکتروتراپی به درمان بیماری ها و اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی (نوروماسکولواسکلتال) می پردازد. مهمترین عوامل فیزیکی و مکانیکی، تکنیک ها و روش ها در درمان توسط فیزیوتراپیست ها عبارتنداز:

# گرما

# سرما

# جریان های الکتریکی با فرکانس پایین (مانند تنس، فارادیک و اینترفرنشیال)

# عوامل الکترومغناطیسی (مانند مادون قرمز، ماورای بنفش، لیزر و دیاترمی)

# امواج ماورای صوتی

# ماساژ

# آب

# حرکات مفصلی

# کشش

# تمرینات طبی

# تمرینات ویژه ورزشکاران حرفه ای

اهداف فیزیوتراپی

با توجه به اینکه فیزیوتراپی در بسیاری از اختلالات و بیماری های دستگاه عصبی-عضلانی-اسکلتی (Neuromusculoskeletal system) کاربرد دارد، اهداف فیزیوتراپی با توجه به نوع بیماری یا اختلال زمینه ای متفاوت است.

به طورکلی اهداف فیزیوتراپی ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

# کاهش دردهای عضلانی و مفصلی

# کاهش اسپاسم عضلانی

# کاهش التهاب و تورم

# تسریع در پروسه ترمیم بافتی

# بهبود دامنه حرکتی (ROM) مفاصل

# جلوگیری از ضعف و آتروفی عضلانی

# تقویت عضلات

# افزایش انعطاف پذیری

# بهبود کنترل حرکتی (Motor control) ازطریق افزایش تعادل، هماهنگی و آموزش برنامه هایی جهت ایجاد مهارت های حرکتی

# استقلال هرچه سریع تر بیمار جهت برگشت به فعالیت های روزمره

# پیشگیری از آسیب مجدد ازطریق آموزش به بیمار، خانواده و جامعه

# بهبود فعالیت دستگاه تنفسی

# افزایش کارایی دستگاه قلبی-عروقی

# حمایت های روحی، تقویت اراده و افزایش انگیزه

بخش های فیزیوتراپی

یک مرکز فیزیوتراپی می تواند شامل دو یا سه بخش زیر باشد:

# بخش الکتروتراپی

# بخش تمرین درمانی (مکانوتراپی)

# بخش آب درمانی (هیدروتراپی)

کاربردهای فیزیوتراپی

# فیزیوتراپی در ارتوپدی

# فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی (CNS)

# فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی محیطی (PNS)

# فیزیوتراپی در میوپاتی ها و گروه میاستنی

# فیزیوتراپی در بیماری های روماتیسمی

# فیزیوتراپی در بیماری های تنفسی

# فیزیوتراپی در بیماری های قلبی-عروقی

# فیزیوتراپی در سوختگی ها

# فیزیوتراپی در جراحی ها

# فیزیوتراپی در آسیب های ورزشی

# فیزیوتراپی در مشکلات زنان و زایمان

# فیزیوتراپی در اطفال و کودکان

جهت درک بهتر نقش فیزیوتراپی در درمان بیماری ها و اختلالات با توجه به موارد کاربردی بالا، مثال هایی از هریک در زیر ذکر می شوند.

فیزیوتراپی در ارتوپدی

فیزیوتراپی در ارتوپدی بیشتر درارتباط با بیماری ها و اختلالات عضلانی-اسکلتی (Musculoskeletal disorders) است. بعضی از مشکلات ارتوپدی که نیاز به فیزیوتراپی دارند شامل:

* آرتروز مفاصل مختلف (به خصوص آرتروز زانو)

*خشکی مفاصل (مثلا به علت شکستگی ها یا بی حرکتی مفاصل)

*دررفتگی مفاصل

*کشیدگی های عضلانی (استرین) و پیچ خوردگی مفاصل (اسپرین)

*آسیب منیسک های زانو

*تغییر شکل مفاصل

*تاندونیت و بورسیت

*تریگر پوینت (نقطه ماشه ای)

*اختلالات ستون فقرات (مانند افزایش یا کاهش قوس کمر)

*فتق دیسک بین مهره ای

*تنگی کانال نخاعی

*ناهنجاری های ستون فقرات (مانند اسکولیوز و کایفوز)

*سندرم گیرافتادگی شانه

*اختلالات مفصل مچ پا

فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی

دستگاه عصبی مرکزی (CNS) شامل مغز و نخاع است. بسیاری از بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی منجربه مشکلات حرکتی در بیماران می گردند. معمولا این گروه از بیماران به فیزیوتراپی نیاز دارند که برخی از موارد عبارتنداز:

*سکته مغزی (CVA)

*آسیب طناب نخاعی (SCI)

*بیماری پارکینسون

*بیماری ام اس (مالتیپل اسکلروزیس)

*فلج مغزی

*اختلالات مخچه ای

*آسیب های ضربه ای مغز (TBI)

*ضایعه نورون حرکتی فوقانی (UMNL). منظور از نورون حرکتی فوقانی، نورون هایی است که از قشر مغز به نخاع (راه هرمی که راه قشری-نخاعی نیز خوانده می شود) یا از قشر مغز به هسته های حرکتی اعصاب مغزی در ساقه مغز (راه قشری-بصل النخاعی) امتداد می یابند.

*سیرنگومیلی (وجود یک کیست پر از مایع مغزی-نخاعی در طناب نخاعی)

*مننگومیلوسل (فتق نخاع و پرده های آن)

فیزیوتراپی در بیماری ها و اختلالات دستگاه عصبی محیطی

دستگاه عصبی محیطی (PNS) شامل اعصاب مغزی، اعصاب نخاعی و دستگاه عصبی خودکار (سیستم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک) است. به آسیب اعصاب محیطی به هر علتی، نوروپاتی محیطی یا نوروپاتی می گویند. هر گونه آسیب در امتداد نورون حرکتی تحتانی که از شاخ قدامی نخاع یا هسته های حرکتی ساقه مغز شروع می شود و به پایانه آکسونی جهت ارتباط به سلول هدف ختم می گردد، یک ضایعه نورون حرکتی تحتانی (LMN) محسوب می شود. اعصاب محیطی حاوی دستجات نورون های حسی-حرکتی و فیبرهای سمپاتیک در اندام های فوقانی و تحتانی هستند.

بعضی از بیماری ها و ضایعات اعصاب محیطی که ممکن است به فیزیوتراپی نیاز داشته باشند شامل:

*سندرم گیلن-باره. در این سندرم ریشه های اعصاب نخاعی درگیر می شوند.

*پولیومیلیت (فلج اطفال). در فلج اطفال محل درگیری در شاخ قدامی نخاع است.

*فلج بل (Bell's palsy) که به علت آسیب عصب چهره ای یا عصب هفتم مغزی ایجاد می گردد.

*گیرافتادن تنه اعصاب محیطی در نواحی خاص (مثلا سندرم تونل کارپ)

""Seddon، ضایعات اعصاب محیطی را به سه درجه تقسیم بندی کرد:

*نوروپراکسی (خفیف ترین حالت). این حالت به عنوان قطع فیزیولوژیک خوانده می شود.

*آکسونوتمزیس. هنگامی که آکسون آسیب ببیند ولی غلاف آن سالم بماند، آکسونوتمزیس نامیده می شود.

*نوروتمزیس (شدیدترین حالت). در نوروتمزیس، قطع کامل تنه عصب محیطی اتفاق می افتد.

فیزیوتراپی در میوپاتی ها و بیماری های گروه میاستنی

به بیماری عضلانی به هر علتی میوپاتی می گویند. بیماری های گروه میاستنی به علت اختلال در ناحیه تماس عصبی-عضلانی (NMJ) ایجاد می گردند. میوپاتی ها و بیماری های گروه میاستنی باعث ضعف و آتروفی عضلانی و همچنین خستگی زودرس می گردند.

میوپاتی شامل:

*دیستروفی های عضلانی (مانند دیستروفی عضلانی دوشن و بکر)

*میوپاتی های التهابی (مانند پلی میوزیت، درماتومیوزیت و سارکوئیدوز)

*میوپاتی های مادرزادی

*گروه میوتونی ها

*میوپاتی های آندوکرین (مانند هیپرتیروئیدی و هیپرآدرنالیسم)

*میوپاتی ناشی از داروها و مواد سمی

گروه میاستنی شامل:

*میاستنی گراویس

*میاستنی مادرزادی

*میاستنی به علت داروها و مواد سمی

*میاستنی نوزادی

*میاستنی به علت سرطان

*میاستنی چشمی

فیزیوتراپی در بیماری های روماتیسمی

*آرتریت روماتویید

*اسپوندیلیت آنکیلوزان

*آرتروز (استئوآرتریت) مفاصل

*سندرم بهجت

*استئوکندریت دیسکان

*پلی میوزیت

*درماتومیوزیت

*سندرم مارفان

*روماتیسم غیر مفصلی (مانند میوزیت، بورسیت، تاندونیت، فیبرومیالژی، سندرم درد میوفاشیال)

فیزیوتراپی در بیماری های تنفسی

*برونشیت مزمن

*آمفیزم

*آسم

*سیستیک فیبروزیس (CF)

*برونشکتازی

*سندرم دیسترس تنفسی

*پنومونی

فیزیوتراپی در بیماری های قلبی-عروقی

*بیماری شریان کروناری (CAD)

*نارسایی قلبی

*بی کفایتی مزمن وریدی

*وریدهای واریسی

فیزیوتراپی در سوختگی ها

معمولا به دنبال سوختگی ها، ضایعات و عوارضی در دستگاه عصبی-عضلانی-اسکلتی ایجاد می گردد که جهت جلوگیری از آن و کاهش اثراتش نیاز به فیزیوتراپی است. عوارض و ضایعات ناشی از سوختگی ها ممکن است درارتباط با موارد زیر باشد:

*کاهش دامنه حرکتی مفاصل

*اسکار، چسبندگی ها و کوتاهی های بافتی

*تغییر شکل مفاصل

*کاهش قدرت عضلات

*اختلال در هماهنگی عضلات

*مشکلات تنفسی

*آسیب اعصاب محیطی و مرکزی که بیشتر در برق گرفتگی ها رخ می دهد. در برخی موارد، ضایعه عصب محیطی ناشی از عمیق بودن زخم است. گاهی سوختگی مستقیم اعصاب ایجاد می گردد و در مواردی نیز ممکن است توسط بافت اسکار کشیده شوند، یا به علت چسبندگی های بافتی تحت فشار قرار گیرند.

*اختلال در راه رفتن به هنگام سوختگی های اندام تحتانی

فیزیوتراپی در جراحی ها

از مهمترین اهداف فیزیوتراپی در جراحی ها، جلوگیری از عوارض پس از عمل و بستری شدن و همچنین برگشت سریع تر بیمار به فعالیت های روزمره است. بعضی از مواردی که پس از عمل جراحی نیاز به فیزیوتراپی دارند شامل:

*آرتروپلاستی (تعویض مفصل)

*جراحی های ترمیمی اعصاب محیطی

*جراحی های قفسه سینه و ریه

*جراحی های ترمیمی تاندون ها

*جراحی به دنبال شکستگی ها و دررفتگی ها

*جراحی به علت تومورهای سیستم عصبی

*آمپوتاسیون (قطع عضو)

*جراحی های نواحی فک و صورت

*جراحی های قلب و عروق

فیزیوتراپی در آسیب های ورزشی

امروزه انجام فیزیوتراپی در ورزشکاران آسیب دیده (به ویژه ورزشکاران حرفه ای) از اهمیت خاصی برخوردار است. بازگرداندن ایمن و هرچه سریع تر یک ورزشکار حرفه ای به مسابقات ورزشی معمولا توسط یک فیزیوتراپیست قابل و مجرب امکان پذیر است. آشنایی فیزیوتراپیست از علم کنترل حرکت (Motor control) به وی این امکان را می دهد که در بازگرداندن یک ورزشکار حرفه ای به سطح مطلوب، مسئله پیشگیری از آسیب های مجدد را نیز درنظر داشته باشد. زیرا بدون درنظرگرفتن تمریناتی جهت بهبود هماهنگی عصبی-عضلانی-اسکلتی (Neuromusculoskeletal coordination) پروسه درمان کارا و موثر نخواهد بود.

بعضی از مهمترین آسیب های ورزشی که معمولا با درد و تورم، التهاب بافتی، مشکلات دامنه حرکتی و اختلالات عملکردی عضلانی همراه می گردند عبارتنداز:

*ضایعات لیگامانی یا پیچ خوردگی ها (اسپرین)

*ضایعات تاندونی

*پارگی منیسک های زانو

*کشیدگی های عضلانی (استرین)

*دررفتگی مفاصل

*شکستگی ها

*بورسیت (التهاب بورس)

*آسیب های مفصلی (به خصوص در زانو، مچ پا و ستون فقرات)

فیزیوتراپی در مشکلات زنان و زایمان

*دردهای کمری در هنگام بارداری و پس از آن

*اختلال در عملکرد مفاصل ساکروایلیاک و سیمفیزیس پوبیس

*اختلالات وضعیتی (پوسچرال)

*اختلال در جریان وریدی مانند وریدهای واریسی

*درد مفاصل در اندام های تحتانی (به خصوص در زانوها) به علت شلی لیگامانی و افزایش وزن

*گرفتگی های عضلانی

*اختلال در عملکرد عضلات کف لگن

*سندرم خروجی قفسه سینه (TOS) به علت گیرافتادن عروق سابکلاوین و شبکه بازویی در قسمت فوقانی قفسه سینه

*سندرم تونل کارپ (CTS) به علت گیرافتادن عصب مدین در مچ دست

*ایجاد ادم بافتی

*جداشدگی عضله مستقیم شکمی (رکتوس ابدومینوس) از خط وسط

فیزیوتراپی در اطفال و کودکان

*فلج مغزی

*پولیومیلیت (فلج کودکان)

*کلاب فوت (پاچنبری)

*فلات فوت (کف پای صاف)

*سندرم گیلن-باره

*آرتروگریپوزیس (نوعی بیماری مادرزادی که اگرچه گروهی از عضلات سالم هستند، ولی برخی از عضلات تشکیل نمی شوند و بعضی دیگر به طور ناقص ایجاد می گردند که نتیجه آن تغییر شکل مفاصل است)

*تورتیکولی (گردن گجی مادرزادی)

*مننگومیلوسل (فتق نخاع و پرده های نخاع)

*فلج های زایمانی (فلج کامل یا ناقص عضلات اندام فوقانی به علت آسیب شبکه بازویی به هنگام زایمان های سخت و طولانی)

تهیه و تنظیم: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است.

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

پلی نوروپاتی التهابی میلین زدای مزمن (CIDP)

برچسب‌ها: فیزیوتراپی, کاربردهای فیزیوتراپی, اهداف فیزیوتراپی, اختلالات ارتوپدی, اختلالات عصبی عضلانی

نوشته شده توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار در ساعت 0:35 | لینک |

چهارشنبه بیست و هفتم مهر 1390

برخلاف سندرم گیلن باره که یک پلی نوروپاتی التهابی میلین زدای حاد (AIDP) محسوب می شود، این بیماری (^*CIDP) یک سیر پیشرونده در مدت زمان طولانی تر نسبت به گیلن باره دارد. مدت زمان سیر پیشرفت بیماری ممکن است چند ماه تا چند سال متغیر باشد. در گذشته به عنوان نوعی گیلن باره درنظر گرفته می شد، ولی امروزه به عنوان یک بیماری جدا از آن محسوب می گردد. نوروپاتی های التهابی میلین زدای حاد و مزمن، ازنظر پاتوژنز مکانیسم ایمونولوژیک دارند.

علایم آزمایشگاهی و تغییرات الکتروفیزیولوژیک در CIDP

*افزایش پروتئین مایع نخاعی
*کاهش سرعت هدایت عصبی
*تغییرات پاتولوژیک به صورت التهاب اعصاب محیطی، میلین زدایی و میلین دار شدن اعصاب محیطی

علایم بالینی
*ضعف و آتروفی عضلات چهار اندام
*ازبین رفتن رفلکس ها
*اختلال در راه رفتن و تعادل

درمان
*پلاسمافرز (تعویض پلاسما)

*تجویز کورتیکواستروئیدها (برخلاف گیلن باره)

*تجویز ایمونوگلوبولین وریدی

*فیزیوتراپی

تهیه و تنظیم: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

------------------------------------

*Chronic inflammatory demyelinating polyneuropathy یا CIDP

منابع: -انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش امروز.
-سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
-قاضى جهانى،بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب.مرکز نشر اشارت.

مطالب مرتبط:

نوروپاتی محیطی

سندرم گیلن باره

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

http://www.tchain.com/otoneurology/disorders/central/brainstem%20strokes.htm

برچسب‌ها: پلی نوروپاتی التهابی میلین زدای مزمن, علائم پلی نوروپاتی التهابی میلین زدای مزمن, فیزیوتراپی, نشانگان گیلن باره, پلی نوروپاتی التهابی میلین زدا

نوشته شده توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار در ساعت 1:7 | لینک |

یکشنبه دوازدهم تیر 1390

سکته مغزی (Stroke)

سکته مغزی چیست

استروک

حادثه عروقی مغز

انواع سکته مغزی

در این پست بدون اینکه به بررسی مجزای آسیب هر یک از عروق مغزی بپردازم، به طورکلی به شرح سکته های مغزی اشاره می کنم.

استروک (Stroke) یا حادثه عروقی مغز (Cerebrovascular accident, or CVA) سندرمی است که با شروع حاد یک نقص نورولوژیک ناشی از آسیب عروق مغزی تعیین می گردد، به نحوی که اختلال نورولوژیک ایجاد شده دست کم 24 ساعت یا بیشتر ادامه داشته باشد. حادثه عروقی مغزی به دلیل ایسکمی یا خونریزی رخ می دهد که مهمترین موارد ایسکمی مغزی، ترومبوز و آمبولی است. بافت مغز جهت عمل طبیعی خود در هر لحظه نیازمند خون اکسیژن دار است. درصورت قطع جریان خون مغزی، به علت محروم شدن نورون ها و سلول های مغزی از گلوکز و اکسیژن، مرگ سلول ها و نورون ها ایجاد می گردد.

هرگاه علایم و نشانه های نورولوژیک ناشی از اختلال عروقی طی مدت کوتاهی برطرف گردند (معمولا طی نیم ساعت)، اصطلاح حمله ایسکمیک گذرا (Transient ischemic attack, or TIA) به کار می رود. گاهی نقایص نورولوژیک بیشتر از 24 ساعت طول می کشند ،ولی طی چند روز به طور تقریبا کامل یا کامل برطرف می گردند که در این موارد اصطلاح نقص نورولوژیک ایسکمیک برگشت پذیر (Reversible ischemic neurological deficit, or RIND) به کار می رود.

انواع سکته مغزی
اگرچه سایر فرآیندهای پاتولوژیک نظیر هیپوگلیسمی یا دیگر اختلالات متابولیک، تروما و تشنج ها می توانند نقایص نورولوژیک مرکزی فوکالی ایجاد کنند که به طور ناگهانی شروع شده و دست کم 24 ساعت طول می کشند، ولی اصطلاح استروک معمولا زمانی به کار می رود که چنین حوادثی بر اثر بیماری عروقی مغز ایجاد شده باشند.

فرآیند پاتولوژیک زمینه ای در سکته مغزی می تواند ایسکمی یا خونریزی باشد که غالبا ناشی از یک ضایعه شریانی است.

دو نوع سکته مغزی وجود دارد:

1- سکته انسدادی یا ایسکمیک (Ischemic, or occlusive stroke)

2- سکته هموراژیک (Hemorrhagic stroke) (سکته به علت خونریزی)

تصویر زیر:

هر دو نوع استروک ممکن است در هر سنی به علل متعدد ازجمله بیماری قلبی، عفونت، تروما، نئوپلاسم، ناهنجاری های عروقی و اختلالات سیستم ایمنی رخ دهند.

سه فاکتور خطر شناخته شده که شایع تر است عبارتنداز:
-فشار خون بالا که مهمترین عامل است
-مرض قند (دیابت شیرین)
-بیماری قلبی
براساس مطالعات اخیر، ایسکمی مسئول دو سوم و خونریزی عامل یک سوم سکته های مغزی است. افتراق ایسکمی یا خونریزی ممکن است با تاریخچه و معاینه نورولوژیک امکان پذیر نباشد، ولی سی تی اسکن (CTS) یا ام آر آی (MRI) تشخیص قطعی را ممکن می سازد.

سکته انسدادی (ایسکمیک)
سکته انسدادی درارتباط با بسته شدن یک رگ خونی است. پاتوژنیک سکته ایسکمیک، ترومبوز و آمبولی است. بیشتر سکته های ایسکمیک به علت ترومبوز ایجاد می گردند (حدود دو سوم) که افتراق این دو براساس زمینه های بالینی معمولا دشوار یا غیر ممکن است. اغلب حملات ایسکمیک گذرا (TIA) پیش از سکته های مغزی ترومبوتیک وجود دارد.

سکته هموراژیک
سکته هموراژیک به علت پارگی یک رگ خونی اتفاق می افتد. خونریزی مغزی عامل تخریب، تحت فشار قراردادن بافت مغز و عروق خونی است که خود می تواند منجربه ادم و ایسکمی ثانویه گردد. سکته های هموراژیک درمقایسه با سکته های ایسکمیک، تقریبا عامل یک سوم سکته های مغزی هستند.

اختلالات عروقی مغز
جهت درک نواحی آسیب و علایم آن درارتباط با سکته های مغزی، در ابتدا باید از آناتومی خونرسانی مغز آگاه بود که قبلا در اینجا مطرح گردید. گردش خون مغز (سیرکولاسیون مغز) را می توان به دو نوع گردش خون تقسیم کرد:
-سیرکولاسیون قدامی
-سیرکولاسیون خلفی

تصویری از شریان های مهم مغزی با کلیک (Click) روی اینجا

سیرکولاسیون قدامی مغز
گردش خون پیشین (قدامی) مغز، خونرسانی اکثر مناطق کورتکس مغز و ماده سفید تحت کورتکس (ساب کورتیکال)، عقده های قاعده ای (BG) و کپسول داخلی را بر عهده دارد که شامل شریان کاروتید داخلی و شاخه های آن یعنی سرخرگ های مغزی قدامی، مغزی میانی و کوروئید قدامی است. شریان مغزی میانی خود به شاخه های عمقی و نافذ Lenticulostriate تقسیم می شود.
شریان مغزی میانی (Middle cerebral artery) بیشتر از شریان های دیگر مغزی، در آسیب های عروقی مغز (CVA) درگیر می گردد.

اختلال در سیرکولاسیون قدامی مغز
درصورت اختلال در سیرکولاسیون قدامی مغز، عموما علایم و نشانه هایی مانند آفازی (اختلال در تکلم) ، آپراکسی (از دست دادن مهارت های آموخته شده قبلی درصورت عدم نقص حسی-حرکتی) و آگنوزی (عدم قدرت درک تاثرات حسی که اشیاء و اشخاص ازطریق آن شناخته می شوند، مثلا نشناختن انگشتان خود یا دیگران) ایجاد می گردند که بیانگر اختلال عملکرد نیمکره ای است. سکته های مغزی ناشی از سیرکولاسیون قدامی مغز، همچنین سبب بروز همی پارزی (ضعف نیمه بدن) یا همی پلژی (فلج نیمه بدن)، اختلالات حسی نیمه بدن (همی سنسوری) و نقایص میدان بینایی می شوند که این حالات اخیر ممکن است در استروک های سیرکولاسیون خلفی نیز رخ دهند، اگرچه در مورد گردش خون خلفی اختصاصی نیستند.

سیرکولاسیون خلفی مغز
گردش خون پسین (خلفی) مغز، خونرسانی ساقه مغز، مخچه، تالاموس و قسمت هایی از لوب های پس سری (اکسیپیتال) و گیجگاهی (تمپورال) را انجام می دهد. سیرکولاسیون خلفی مغز شامل یک جفت شریان ورتبرال (مهره ای)، شریان بازیلر (قاعده ای) و شاخه های آنها است که عبارتنداز:
-شریان مخچه ای تحتانی خلفی یا PICA (شاخه ای از شریان ورتبرال). PICA بزرگترین شاخه شریان ورتبرال است که به قسمت طرفی بصل النخاع، شبکه کوروئید بطن چهارم و مخچه می رود. درگیری این شریان و انسداد آن، باعث سندرم والنبرگ (Wallenberg's syndrome) می گردد. سندرم والنبرگ که به آن سندرم مدولری جانبی (Lateral medullary syndrome) نیز گفته می شود، شایع ترین سکته ساقه مغز (Brainstem stroke) محسوب می شود.
-شریان مخچه ای تحتانی قدامی (شاخه ای از شریان بازیلر)
-شریان مخچه ای فوقانی (شاخه ای از شریان بازیلر)
-شریان مغزی خلفی (شاخه ای از شریان بازیلر). از شریان مغزی خلفی شاخه های Thalamoperforate و Thalamogeniculate جدا می شوند و به تالاموس خونرسانی می کنند.

اختلال در سیرکولاسیون خلفی مغز
اختلال در سیرکولاسیون خلفی مغز علایم و نشانه های اختلال عملکرد ساقه مغز را پدید می آورند که عبارتنداز:
-کوما (اغماء)
-حملات افتادن (کلاپس ناگهانی بدون از دست دادن هوشیاری)
-کوادری پلژی (فلج چهار اندام)
-سرگیجه، تهوع و استفراغ
-فلج اعصاب جمجمه ای
-آتاکسی
-نقایص حسی-حرکتی متقاطع که یک طرف صورت، ولی تنه و اندام های طرف دیگر را مبتلا می کند.
-همی پارزی یا همی پلژی، اختلالات همی سنسوری و نقایص میدان بینایی نیز ممکن است رخ دهند، ولی اختصاصی نیستند.

تهیه و تنظیم: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار

منابع:
-بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین. نورولوژی بالینی مایکل جی.امینف و دیوید ای.گرینبرگ. نشر طبیب.
-انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش امروز.
-سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
-برزکار،ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار

-قاضى جهانى،بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب.مرکز نشر اشارت.
Janet H. Carr & Roberta B. Shepherd/ Neurological Rehabilitation: Optimizing Motor Performance; 1999

منبع تصویر:

http://nursingcrib.com/

مطالب مرتبط:

مرگ مغزی (Brain death)

حالت نباتی پایدار (Persistent vegetative state)

سندرم قفل شدگی (Locked-in syndrome)

کما (Coma)

اهمیت فیزیوتراپی در درمان بیماران سکته مغزی(CVA)

فیزیوتراپی و کاربردهای آن

فیزیوتراپی و علم کنترل حرکت (Physiotherapy & Motor Control)

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ یا لینک آن مجاز است

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه

سندرم گیلن-باره (Guillain–Barré syndrome)

برچسب‌ها: سکته مغزی, فیزیوتراپی, توانبخشی, انواع سکته مغزی, ایسکمی مغزی

نوشته شده توسط فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار در ساعت 0:45 | لینک |

جمعه بیستم خرداد 1390

سندرم گیلن باره (GBS) یک نوروپاتی محیطی (بیماری اعصاب محیطی) از نوع پلی نوروپاتی میلین زدای حاد است. در گیلن باره، میلین فیبرهای اعصاب محیطی به علت واکنش ایمونولوژیک تخریب می گردد (دمیلیناسیون). این سندرم در همه نقاط جهان شایع است. هر دو گروه مونث و مذکر ممکن است به آن دچار شوند. حداکثر شیوع آن در میان سالگی است، ولی احتمال بروز آن در هر سنی وجود دارد.
در بیشتر از دو سوم موارد گیلن باره، یک الی سه هفته قبل از شروع بیماری، یک عفونت ویروسی در فرد وجود داشته است. بر این اساس به سندرم گیلن باره (GBS)، پلی نوروپاتی حاد پس از عفونت نیز می گویند. در سندرم گیلن باره معمولا اختلالات حرکتی بیشتر از مشکلات حسی نمود دارد و به ندرت اختلال حسی بیش از نقص های حرکتی است.

ترتیب سندرم گیلن باره در طرح زیر:

علل

علت اصلی سندرم گیلن باره نامشخص است اما برخی از عوامل زیر ممکن است در ارتباط با آن باشند:
-عفونت ویروسی (در دو سوم موارد)
-بعد از اعمال جراحی (5 الی 10 درصد موارد)
-لنفوم ازجمله بیماری هوچکین
-عفونت های باکتریال
-واکسیناسیون ضد هاری

علایم
سندرم گیلن باره به صورت حاد شروع می گردد و علایم بیماران معمولا طی چند روز تا دو هفته کامل می شود. این سندرم گاهی تا حدود یک ماه با پیشرفت علایم همراه است.

علایم در بیماران مختلف فرق داشته و می تواند در ارتباط با موارد زیر باشد:
-اختلالات حرکتی به علت ضعف عضلات اندام ها. ضعف عضلانی ممکن است ماهیچه های اندام تحتانی، فوقانی و یا ماهیچه های صورت را درگیر کند.این مشکل می تواند قرینه یا غیر قرینه باشد که در قسمت های دیستال و پروگزیمال ایجاد می گردد. شدت ضعف عضلانی در بیماران متفاوت است.
-اختلالات حسی که معمولا نسبت به مشکلات حرکتی کمتر بوده و در گزارش بیمار به صورت سوزن سوزن شدن، گزگز و یا مور مور بیان می گردد.
-ناپدید شدن رفلکس های تاندونی عمقی
-احتمال اختلال در عملکرد سیستم تنفسی به علت درگیر شدن عضلات تنفس. در ده درصد موارد که با مشکل تنفسی شدید همراه است به مرگ بیمار می انجامد.
-احتمال اختلال در عمل بلع
-وجود درد عضلانی در ده درصد موارد
-احتمال درگیر شدن اعصاب مغزی (به ویژه عصب هفتم یا فاسیال) وجود دارد. به این ترتیب درصورت آسیب اعصاب مغزی، اختلال در عملکرد عضلات صورت و چشم نیز ایجاد می گردد.
-آتروفی عضلانی پس از کامل شدن علایم
-احتمال درگیری سیستم عصبی اتونوم (خودکار) که ممکن است همراه با علایمی همانند تاکی کاردی، برادی کاردی، مشکلات ادراری، نوسان فشار خون و کاهش فشار خون وضعیتی باشد.
-در سندرم گیلن باره، معمولا پس از طی یک ماه، روند بهبودی آغاز می شود.

مواردی که باید در GBS توجه داشت:
-افزایش پروتئین مایع نخاع (CSF) بدون افزایش سلول های آن در پایان هفته اول
-کاهش سرعت هدایت عصبی (NCV)

پیش آگهی
پیش آگهی خوب بوده و معمولا حدود 85 درصد بیماران بهبودی کامل یا تقریبا کامل می یابند. بهبودی در طول چند هفته تا چند ماه کامل می شود. در 5 الی 10 درصد بیماران، احتمال عود مجدد وجود دارد. میزان مرگ و میر در سندرم گیلن باره، حدود 3 تا 4 درصد است.

درمان
با توجه به مشکلات و علایم بیماران، درمان نیز متفاوت است. مواردی که در درمان گیلن باره مورد توجه قرار می گیرد عبارتنداز:
-پلاسما فرز یا تعویض پلاسما (به خصوص در دو هفته اول)
-تجویز ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG)
-در موارد اختلالات تنفسی با توجه به میزان مشکل بیمار، لوله تراشه یا دستگاه تنفس مصنوعی به کار می رود و یا تراکئوستومی انجام می شود.
-فیزیوتراپی
-مراقبت های پرستاری
-کنترل دقیق عملکرد قلبی-عروقی (به خصوی در مرحله حاد)

تهیه و تنظیم: فیزیوتراپیست ابراهیم برزکار
منابع: -انتظارى طاهر،محمد؛ بيناى مطلق،همايون؛زمانى،بابك. ترجمه: بيماريهاى اعصاب هاريسون. شركت نشر دانش امروز.
-سلطان‏زاده،اكبر.بيماريهاى مغز و اعصاب و عضلات. انتشارات جعفرى.شابک:1-03-6088-964
-قاضى جهانى،بهرام. ترجمه مبانى طب سسيل، بيماريهاى مغز و اعصاب.مرکز نشر اشارت.
منبع تصویر: http://www.bio.davidson.edu/

*استفاده از مطالب فقط درصورت ذکر منبع وبلاگ مجاز است.

طبقه بندی مطالب وبلاگ فیزیوتراپی

مقالات سیستم عضلانی-اسکلتی، بیماری ها و اختلالات مربوطه